سطوح برنامه‌ريزي


الف. برنامه‌ريزي استراتژيك(Strategic Planning ):
برنامه‌ريزي استراتژيك دربردارنده تصميم‌گيري‌هايي است‌كه به اهداف و استراتژي‌هاي بلندمدت سازمان ارتباط پيدا مي‌كند. اين اصطلاحات به صورت زير تعريف گرديده اند:
1. ”اهداف استراتژيك“, مقاصد عمده‌اي هستند كه مرتبط با بقا, ارزش و رشد سازمان خواهند بود.
2. ”استراتژي“, الگوي يا چارچوبي از اعمال و تخصيص منابع است‌كه براي دستيابي به اهداف سازمان طراحي گرديده باشد.
يكي از تعاريف كاملي كه در مورد برنامه‌ريزي استراتژيك مي‌توان ارائه نمود عبارت‌است‌از:
« برنامه‌‌ريزي استراتژيک تلاشي است منظم و سازمان‌يافته، در جهت اتخاذ تصميمات و مبادرت به اقدامات بنيادي، که به‌موجب‌آن مي‌توان هر سازمان را به مسير حرکت و دور نماي مشخصي هدايت نمود، از اتلاف منابع جلوگيري کرد و سازمان را با رشدي متداوم و سودآور از يک سطح به سطحي بالاتر ارتقاء داد. »
برنامه‌ريزي استراتژيك به سوالات زير پاسخ خواهد داد:
- فعاليت بنگاه چيست ؟
- اين فعاليت چه بايد باشد ؟
- توليدات بنگاه چيست و بازار‌كار آن كجاست ؟
- بنگاه براي دستيابي به اهداف خود، به چه اقداماتي نيازمند است ؟
دلايل به‌كارگيري برنامه‌ريزي استراتژيك در كتب مربوط به اين رشته به صورت زير مطرح گرديده است:
1- تفكر و انديشيدن به شكل استراتژيك
2- تشخيص جهت‌گيري آينده
3- اتخاذ تصميمات امروز در راستاي اهداف بلند‌مدت
4-تدوين و توسعه مبنايي جامع و قابل دفاع براي تصميم‌گيري‌هاي كلان
5- بهبود عملكرد

ب. برنامه‌ريزي تاكتيكي و عملياتي:
1. "برنامه‌ريزي تاكتيكي", اهداف و طرح‌هاي استراتژيك را به اهداف و برنامه‌هاي مشخص تبديل (ترجمه) مي‌نمايد. اين اهداف و طرح‌ها مرتبط با بخش خاصي از سازمان مي‌باشند.
2. "برنامه‌ريزي عملياتي", رويه‌ها و فرايندهاي‌خاص موردنياز در سطوح پايين‌تر سازمان را مشخص مي‌نمايد.